“Zašto ne” na Evropskim dijalozima u Skoplju Borba protiv dezinformacija uz zaštitu slobode medija
Ivana Vučetić predstavljala je Udruženje građana i građanki “Zašto ne” na Evropskim dijalozima u Skoplju, gdje je učestvovala na panelu na temu može li borba protiv dezinformacija ugroziti slobodu medija. S Bardhylom Jasharijem iz Fondacije “Metamorphosis” i Cécile Moscovitz iz AOC-a, razgovarala je o različitim pristupima u Bosni i Hercegovini, na Zapadnom Balkanu i u Francuskoj, s posebnim fokusom na izbore, odgovornost platformi i mehanizme zaštite nezavisnog novinarstva.
Foto: Ognen Acevski
Od 29. septembra do 2. oktobra 2026. godine Institut français i Ambasada Francuske u Sjevernoj Makedoniji organizovali su novo izdanje Evropskih dijaloga u Skoplju, u okviru serijala “Facing War – European Dialogues i programa Shared Horizons”.
Ivana Vučetić je u okviru programa učestvovala u ime UG “Zašto ne” na panelu “Da li borba protiv dezinformacija ugrožava slobodu medija?”, organizovanom u saradnji s Fondacijom “Metamorphosis”. Diskusiju je moderirao Filip Stojanovski iz “Metamorphosisa”, a panel je okupio perspektive i iskustva iz Bosne i Hercegovine, Sjeverne Makedonije i Francuske.
Osim Vučetić, na panelu je učestvovao i Bardhyl Jashari, izvršni direktor Fondacije “Metamorphosis”, organizacije sa sjedištem u Skoplju, koja radi na pitanjima demokratije, digitalnih prava, integriteta informacija i građanskog učešća u digitalnom okruženju. Jashari ima bogato iskustvo u razvoju informacionog društva i saradnji između civilnog društva, institucija i međunarodnih organizacija. Francusku perspektivu predstavila je Cécile Moscovitz, generalna sekretarka uredništva AOC-a (Analyse Opinion Critique), nezavisne francuske online publikacije. Prije nego što se pridružila AOC-u, Moscovitz je radila u izdavaštvu, između ostalog u izdavačkoj kući Gallimard, u oblasti istraživanja i kulturne politike, te je bila kulturni ataše za knjige u Ambasadi Francuske u Italiji.
Panel je bio posvećen različitim pristupima suprotstavljanju dezinformacijama, odnosu između integriteta informacija i slobode izražavanja, kao i ulozi novinara, fact-checkera, institucija, platformi i civilnog društva. Učesnici su upoređivali iskustva sa Zapadnog Balkana i iz Francuske, razgovarajući o tome kako različita politička, medijska i regulatorna okruženja oblikuju reakcije na dezinformacije te koji su mehanizmi zaštite neophodni kako bi se osiguralo da mjere usmjerene na zaštitu informacionog prostora ne stvaraju pritisak na nezavisno novinarstvo.
Predstavljajući UG “Zašto ne”, Ivana Vučetić govorila je o iskustvima iz Bosne i Hercegovine, s posebnim fokusom na dezinformacije i manipulacije tokom izbornih perioda. Istakla je rad “Zašto ne” kroz projekte političke odgovornosti i fact-checking, kao i različite metode koje se koriste za jačanje integriteta informacija, uključujući provjeru političkih i medijskih tvrdnji, praćenje problematičnog sadržaja na online platformama, ispravke, istraživanja, medijsku pismenost i preventivne pristupe poput prebunkinga. U svom izlaganju naglasila je da se borba protiv dezinformacija treba zasnivati na odgovornosti i transparentnosti, a ne na kontroli, te da fact-checking i ispravke trebaju doprinositi jačanju novinarskih standarda, a ne biti tumačeni kao cenzura.
Diskusija je obuhvatila i izazove specifične za Zapadni Balkan, uključujući male i jezički povezane informacione prostore, prekogranično širenje dezinformacija, neujednačene institucionalne kapacitete te nedostatke u moderiranju sadržaja na lokalnim jezicima i mehanizmima za ulaganje žalbi na velikim online platformama.
Učešće na panelu pružilo je priliku da se predstavi iskustvo Udruženja “Zašto ne” iz Bosne i Hercegovine, razmijene prakse s organizacijama i stručnjacima iz drugih evropskih konteksta te doprinese široj diskusiji o tome kako demokratska društva mogu reagovati na dezinformacije, a istovremeno očuvati slobodu medija, pluralizam i slobodu izražavanja.
(Zašto ne)