Evropski parlament usvojio izvještaj o Evropskom demokratskom štitu
Izvještaj Evropskog parlamenta o Evropskom demokratskom štitu poziva na snažniji angažman EU u zaštiti izbora, borbi protiv stranog uplitanja i jačanju otpornosti na prijetnje u digitalnom informacijskom okruženju. Značajna pažnja posvećena je i zemljama kandidatkinjama i potencijalnim kandidatkinjama za članstvo u EU, čime su u izvještaju prepoznati i prioriteti za koje se zalažu organizacije civilnog društva.
Foto: Envato
Evropski parlament je 15. septembra usvojio izvještaj o nalazima i preporukama Posebnog odbora za Evropski demokratski štit. Izvještaj je usvojen u trenutku kada Evropski demokratski štit iz faze planiranja prelazi u fazu pune implementacije.
Izvještaj Odbora donosi preporuke Evropskog parlamenta za provedbu Evropskog demokratskog štita te unapređenje postojećih politika i mehanizama saradnje EU u zaštiti demokratskih procesa.
Izvještaj obuhvata širok spektar oblasti, uključujući integritet izbora, strane manipulacije informacijama i uplitanje (FIMI), i hibridne prijetnje, online platforme i umjetnu inteligenciju, kao i podršku nezavisnim medijima, civilnom društvu i fact-checking organizacijama. Razmatra i načine na koje EU može unaprijediti koordinaciju i spremnost te ojačati kapacitete za odgovor na prijetnje koje sve češće prelaze državne granice i obuhvataju različite oblasti.
Zemlje kandidatkinje dobijaju značajnije mjesto u Evropskom demokratskom štitu
Zemlje kandidatkinje i potencijalne kandidatkinje znatno su zastupljenije u konačnom izvještaju nego u njegovom prvobitnom nacrtu, a niz usvojenih odredbi odražava prijedloge iz amandmana koje su tokom njegove pripreme uputile organizacije civilnog društva, među kojima je i UG „Zašto ne“.
Izvještaj poziva na prelazak s ad hoc podrške na sistematičniju i dugoročniju saradnju te bolje povezivanje zemalja kandidatkinja s evropskim strukturama u oblastima digitalnog upravljanja, integriteta informacija i demokratske otpornosti. Zapadni Balkan posebno je prepoznat kao jedna od regija izloženih povećanom riziku od FIMI-ja i hibridnih prijetnji, zbog čega se naglašava potreba za kontinuiranom podrškom jačanju integriteta informacija i izbora.
U oblasti digitalne regulative, Parlament poziva Evropsku komisiju da snažnije podrži usklađivanje s Aktom o digitalnim uslugama (DSA) i drugim ključnim propisima EU te da zemljama kandidatkinjama osigura potrebne alate i smjernice za njihovu provedbu. Parlament se zalaže i za postepeno uključivanje zemalja kandidatkinja u relevantne evropske mehanizme provedbe i saradnje, gdje je to moguće i primjereno.
Posebna pažnja posvećuje se integritetu informacija u zemljama kandidatkinjama, uključujući aktivnosti usmjerene na sprečavanje monetizacije dezinformacija. Naglašava se i da je u aktivnostima vezanim za izbore u okviru Kodeksa ponašanja za borbu protiv dezinformacija potrebno posebno pratiti trendove u zemljama kandidatkinjama. Također je prepoznata uloga civilnog društva i fact-checking organizacija iz regiona. Izvještaj poziva Evropsku komisiju da sarađuje s organizacijama koje se bave usklađivanjem s digitalnim politikama, integritetom informacija i izbora te demokratskom otpornošću, kao i da podrži fact-checking mreže u zemljama kandidatkinjama.
Kako Evropski demokratski štit prelazi u fazu implementacije, izvještaj otvara prostor za sistematičnije uključivanje zemalja kandidatkinja u evropske napore za jačanje demokratske otpornosti i odgovora na prekogranične prijetnje. Istovremeno, naglašava se i da njihovo uključivanje podrazumijeva i posvećenost zemalja kandidatkinja demokratskim reformama, vladavini prava i bližoj saradnji s EU.
(Zašto ne)